รศ.ดร.ณัฐฐ์วัฒน์ สุทธิโยธิน

แนวคิดพื้นฐานที่สำคัญเกี่ยวกับประชาสังคม ประชาสังคม (Civil Society) เป็นแนวคิดหลักในการพัฒนาศักยภาพของประชาชนที่มีฐานะเป็นผู้อยู่ในปกครองของรัฐและผู้มีอำนาจ ให้กลายเป็น “พลเมือง” (Citizen) ซึ่งคำว่าพลเมืองนั้นเป็นการสะท้อนให้เห็นแนวคิดเรื่องสิทธิของประชาชนในฐานะที่เป็นพลเมืองของรัฐ โดยเน้นเรื่องสิทธิของปัจเจกชน และสิทธิในการมีส่วนร่วมในการปกครองตนเอง นักปรัชญาเมธีตะวันตกคนสำคัญที่พูดถึงสิทธิของพลเมืองคือ โทมัส ฮอบส์ (Thomas Hobbes ) (ค.ศ. 1588-1679) ฮอบส์เชื่อว่า มนุษย์ทุกคนที่เกิดมาต่างก็ได้รับ “สิทธิตามธรรมชาติ” (Natural Right) ที่เท่าเทียมกัน ทุกคนต่างมีสิทธิเท่าเทียมกันไม่ว่าหญิงหรือชาย แต่เนื่องจากหากมนุษย์ทุกคนใช้สิทธิของตนที่อยู่ทั้งหมด อาจก่อให้สังคมเกิดความวุ่นวาย ไร้ระเบียบ มนุษย์จึงได้ตกลงกันที่จะมอบอำนาจบางส่วนให้กับบุคคลกลุ่มหนึ่งให้ทำหน้าที่เป็นผู้ปกครองที่เรียกว่ารัฐ ทำหน้าที่ในการปกครอง รักษาความสงบเรียบร้อยแทนประชาชน   นักปรัชญาเมธีคนสำคัญอีกท่านหนึ่งคือ จอห์น ล็อก (John Locke ) ( ค.ศ. 1632-1704) เห็นว่า นอกจากประชาชนจะมีสิทธิตามธรรมชาติแล้ว อำนาจใน...

ความหมายและความสำคัญของประชาสังคม                 ประชาสังคม มาจากภาษาอังกฤษว่า Civil Society ซึ่งผู้ให้คำจำกัดความเป็นภาษาไทย และให้คำอธิบายที่แม้จะแตกต่างกัน แต่หากวิเคราะห์ฐานคิดแล้วกล่าวได้ว่า มีแนวคิดความเชื่อในแนวเดียวกัน (ชูชัย ศุภวงศ์ ประชาสังคม: คำ ความคิดและความหมาย 2540) 1. ความหมายของประชาสังคม                 ประเวศ วะสี ในงานเขียน "สังคมสมานุภาพและวิชชา"   ที่มีสาระสำคัญโดยสรุปคือ ภาคส่วนหลักของสังคมไทยที่มีความเข้มแข็งและสัมพันธ์เชื่อมโยงกันอย่างมาก คือ ภาครัฐ หรือ"รัฐานุภาพ " และภาคเอกชน หรือ"ธนานุภาพ"  ส่งผลให้สังคมขาดดุลภาพและเกิดความล้าหลังในการพัฒนาของฝ่ายประชาชน หรือภาคสังคม ซึ่งเรียกว่า "สังคมานุภาพ"  ดังนั้น แนวคิดของ ศ.นพ.ประเวศ วะสี คือ การเกื้อหนุนให้ภาคสังคมหรือภาคประชาชนมีความเข้มแข็ง และเกิดดุลภาพทางสังคม ที่เรียกว่า "สังคมานุภาพ" ซึ่งต้องมีการพัฒนาให้เกิดความเข้มแข็งที่ชุมชน โดย ...

ประชาธิปไตยในโลกอินเทอร์เน็ต ประชาธิปไตยในโลกอินเทอร์เน็ต (Cyber Democracy) เป็นแนวคิดในการใช้การสื่อสารบน สื่อ อินเทอร์เน็ต ซึ่งถือว่าเป็น สื่อใหม่ (New Media) ในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการปกครองระบบอประชาธิปไตยในด้านข้อมูลข่าวสาร Cathy Bryan, Roza Tsagarousianou and Damian Tamnini  (1988)   อธิบายเรื่อง "ประชาธิปไตยในโลกอินเทอร์เน็ต" หรือ "ประชาธิไตยในโลกไซเบอร์"  (Cyber Democracy) ไว้ว่า  ประชาธิปไตยในโลกอินเทอร์เน็ต  เป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างเครือข่ายประชาสังคม 7 ประการต่อไปนี้ 1. สามารถเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายและมีประสิทธิภาพ ทำให้ประชาชนควบคุมข้อมูลได้มากขึ้น เป็นการติดอาวุธทางด้านข้อมูลให้กับประชาชน 2.  สามารถใช้เป็นมาตรวัดความพึงพอใจของประชาชน การตอบสนองความต้องการของประชาชน 3. เป็นที่รวบรวมปฏิกิริยาทางการเมือง 4. หลีกหนีการใช้อำนาจรัฐแทรกแซงสื่อ เกิดรูปแบบใหม่ทางการเมืองที่ปลอดจากอำนาจรัฐ เปลี่ยนเป็นการสื่อสารในแนวราบมากยิ่งขึ้น     (จากเดิมที่มีลักษณะการสื่อสารแบบแนวตั้ง (Vertical communication) ใ...